Društvo
13. jul 1941: Crna Gora podigla opštenarodni ustanak protiv fašističke okupacije
Crnogorski komunisti su započeli borbu protiv italijanskih fašista, koja je ubrzo prerasla u masovni ustanak cijelog naroda. Ovaj događaj je inspirisao i jugoslovensko komunističko rukovodstvo da pozove na jedinstvenu borbu protiv okupatora.
Neđelja, 13. juli 1941. godine, dan kada se Crna Gora digla na ustanak protiv fašističke okupacije. Crnogorski komunisti, organizatori ustanka, nisu ni slutili kakve će posljedice imati njihova akcija. Planirane gerilske akcije brzo su prerasle u opštenarodni ustanak, jer je odjek pušaka bio poziv narodu na odbranu domovine.
Izvještaj Mjesnog komiteta Cetinja za juli 1941. godine navodi da su cetinjski komunisti, po direktivi, započeli borbu protiv okupatora koja je ubrzo dobila masovni karakter. "Nakon prvih pucnjeva," piše u izvještaju, "pristizao je narod sa svih strana. Mnogi su bili goloruki, bez oružja u rukama, a neki i bosonogi. Valjda su, čuvši ustaničke puške, trčali da se što prije priključe ustanicima. Niko to više nije mogao zaustaviti. Borbe su brzo prerasle formu gerilskih akcija i dobile masovan karakter."
Vijest o opštenarodnom ustanku brzo se širila, a Crnogorci su zadivili porobljenu Evropu. Ovaj ustanak je, takođe, motivisao jugoslovensko komunističko rukovodstvo da 25. jula izda proglas u kome se kaže:
"Na ustanak srpski narode! Ugledaj se na Crnogorce, narod koji je ustao da zbaci okupatorski jaram italijanskih fašista. Ujedinite se svi srpski rodoljubi u borbi protiv omrznutog okupatora!"