Makronov posljednji Dan Bastilje u znaku evropske odbrane i podrške Ukrajini

Francuski predsjednik Emanuel Makron danas predvodi svoj posljednji vojni defile povodom Dana Bastilje, pretvarajući tradicionalnu nacionalnu ceremoniju na Jelisejskim poljima u snažnu političku poruku o jačanju evropske odbrane, jedinstvu saveznika i nastavku podrške Ukrajini u trenutku kada se bezbjednosna arhitektura kontinenta mijenja zbog rata na istoku Evrope.

Ovogodišnja parada održava se pod nazivom „strateško buđenje Evrope“, a u centru pažnje su evropski saveznici okupljeni oko podrške Kijevu. Na ulicama Pariza marširaće oko 6.800 vojnika, uz učešće brojnih evropskih jedinica, vojnih vozila i vazduhoplovnih snaga, čime Francuska želi da pokaže novu fazu evropske bezbjednosne politike.

Poseban značaj ceremoniji daje prisustvo ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog, koji je počasni gost, kao i učešće ukrajinskih vojnika u defileu. Uz njih će marširati pripadnici oružanih snaga zemalja iz „koalicije voljnih“, među kojima su Velika Britanija, Njemačka, Poljska i druge evropske i savezničke države.

Za Makrona, koji posljednji put kao predsjednik Francuske prisustvuje vojnom defileu, ceremonija simbolizuje jednu od glavnih tema njegovog mandata – ideju da Evropa mora preuzeti veću odgovornost za sopstvenu bezbjednost.

Dok je Dan Bastilje tradicionalno prilika za prikaz francuske vojne moći i nacionalnog jedinstva, ovogodišnji događaj ima širi evropski karakter. Pariz želi da pokaže da podrška Ukrajini nije samo pitanje pomoći jednoj zemlji, već dio šire strategije odbrane evropskog poretka.

Makron je uoči parade poručio: "Evropa se suočava sa povratkom rata nakon dugog perioda mira i države kontinenta moraju biti spremne da brane svoje vrijednosti i interese." Njegova poruka bila je da mir zahtijeva sposobnost odvraćanja i veću vojnu spremnost.

Tokom mandata, Makron je snažno zagovarao ideju „strateške autonomije“ Evropske unije, koncept prema kojem Evropa treba da djeluje nezavisnije u oblasti bezbjednosti, uz nastavak saradnje sa NATO savezom.

Rat u Ukrajini dodatno je ubrzao evropsku debatu o povećanju ulaganja u odbranu i smanjenju zavisnosti od Sjedinjenih Američkih Država u ključnim bezbjednosnim kapacitetima.

Parada se održava dan nakon sastanka lidera „koalicije voljnih“ u Parizu, posvećenog budućnosti podrške Ukrajini i evropskoj bezbjednosnoj strukturi.

Na sastanku su učestvovali brojni evropski lideri, uključujući njemačkog kancelara Fridriha Merca, odlazećeg britanskog premijera Kira Starmera i poljskog premijera Donalda Tuska. Razgovori su bili usmjereni na nastavak pomoći Ukrajini, jačanje evropske odbrane i pripremu dugoročnih bezbjednosnih mehanizama.

Prisustvo ukrajinskih vojnika na francuskoj nacionalnoj paradi šalje snažnu simboličnu poruku da je Kijev postao centralna tačka evropske bezbjednosne politike i da se budućnost kontinenta sve više povezuje sa ishodom rata protiv Rusije.

Od početka ruske invazije na Ukrajinu, Makron je postepeno zaoštravao stav prema Moskvi, prelazeći od pokušaja diplomatskog posredovanja ka snažnijoj podršci Kijevu i pozivu evropskim državama da povećaju vojne kapacitete.

Njegova administracija povećala je izdvajanja za odbranu i usvojila planove modernizacije francuskih oružanih snaga. Istovremeno, predsjednik je nastojao da uvjeri evropske partnere da bez jačeg sopstvenog odbrambenog kapaciteta kontinent ostaje ranjiv na promjene u globalnoj politici.